د روژې د مياشتې فضيلتونه

د روژې د مياشتې فضيلتونه

روژه چی په عربی کی ورته صوم یا صیام وایی ، چی لغوی معنی یی ، لری والی د یوکار ندی او د شرعې په اصطلاح کی د نه خوړلو، څښلو او جماع د لیری والی په  خاطرد نیت په تړلو د صبح صا دق نه تر لمر ولیدو پوری دی .

د رمضان د مبارکی میاشتی روژه د هجرت په دویم کال د شعبان په میاشتی کی د فرضیت حکم پیدا کړ.

لکه چی تا سی پو هیږی روژه هم د مسلمانۍ له پنځو بناوڅخه دریه بنا ده په هر هوښیار مسلمان با ندی که نر وی یا ښځه، چی ځوانۍ ته رسیدلی ، با لغ او جوړوي فرض ده، چی د روژی ټوله میاشت روژه ونیسی . لکه څنګه چی الله تعا لی فر ما یی :

یا ایها الذین ا منوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون .

ای د ایمان خا وندانو پر تا سو هم روژه نیول فرض ګرځیدلی ده لکه څنګه چی په تیر امت فرض شوی وه، دا دستور ددی دپاره چی د حیوا نی پست شهواتوځینی پاک او پر هیزګار شئ.

اوهمدا راز رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فر ما یی :

اذا دخل رمضان فتحت ابواب السماء وفی روایه فتحت ابواب الجنته وغلقت ابواب جهنم و سلسلت الشیاطین و فی روایة فتحت ابوا ب الرحمته .

کله چی د رمضان مبا رکه میاشت داخله شی نو د اسما نو نو در وازی خلا صی شی او په بل روایت کی را غلی چی د جنتو نو در وا زی خلاصی شی او د دوزخ دروازی وتړل شی او شیطانان په زنځیرو نو کلک وتړل شی او د رحمت در وازی هم خلاصی شی .

حضرت سهل بن سعد د رسول الله صلی الله علیه وسلم نه روایت کوی « چی وا یی په جنت کی یوه دروازه ده چی هغی ته ریان یعنی سیرا بی وایی چی د قیا مت په ورځ پدی در وازه کی نا ری وهل کیږی چی ای روژه نیونکو چیرته هستئ کله چی اخیری روژه لرونکی ددی دروازی نه جنت ته داخل شي نو بیا دجنت در وازه بیر ته وتړل شي .

د روژی په میاشت کی ګناهونه ټول پاکیږی او ابلیس شیطان پدی میاشت کی په زنځیرو نوتړل کیږی او پیغمبرص فرمایی که څوک پدی میاشت کی د عبادت دنعمت نه بی برخی شی نو هغه د یو لوی نعمت نه بی برخی شویدی، د روژی د قدر په شپه عبا دت کول د زرو میاشتو د عبا دت نه بهتره دی. او بل داچی د روژی میاشت د تقوا ، پر هیزګارۍ ، پر خپل نفس با ندی حا کم کیدل او د غمخوری میاشت ده یعنی پدی معنی هغه څوک چی روژه نیسی د غریبا نو د حال او احوال څخه خبریږی چی په غریبا نو څه حال او احوال تیریږی . او علا وه ددی نه نوری روحي ، معنوی او جسمی ګټی هم لری چی او سنی او نوی طب هم په ثبوت رسولی ده.

د رمضان میاشت:

دقمری کال هره لسمه میاشت د رمضان میاشت ده چی وروسته د شعبان او مخکی د شوال د میاشتی نه راځی او قمری میاشتی کله ۲۹ ورځی وی او کله ۳۰ ورځی .

د رمضان په میاشت کی د سپوږمۍ لیدل.

مسلما نان دنده لری چی د شعبان د میاشتی په ۲۹ مه ورځ د سپوږ مۍ د لیدو په لټه کی شي، ځکه چی قمری میاشتی کله ۲۹ ورځی وي او کله ۳۰ ورځی ، که چیری میاشت ولیدل شی مسلما نا ن با ید روژه ونیسی او که چیری په اسمان کی وریځ او یا کوم بل خنډ مو جود وی، یعنی د میاشتی د لیدو امکا ن نه وی نو پدی صورت کی د شعبان میاشتی ۳۰ ورځی دی پوره کړی.

خدای بخښلی مو لا نا اشرف علی تهناوی چی د هند د نیمی وچی د لویو پو ها نو څخه دی ویلی دی ، که چیری سپوږمۍ د رمضان په میاشت کی په یوه ښار کی ولیدل شی نو لا زمه ده چی دبل ښار اوسیدونی کی روژه ونیسی، ولو که واټن هم زیا ت وي . که چیری په غربی ملکونوکی سپوږمۍ ولیدل شوه او د خبر ورکولو وسیله یی شرقی ملکونو ته د ډاډ وړ وه نو په همغه ورځ با ید شرقي ملکونه روژه ونیسي .

شیخ محمد علی سا یس چی د الازهر د مشهورو او معروف علماوو د جملی نه دی او ډیر زیات کتابونه یی د قران کریم په تفسیراوپه ځا نګړی تو ګه د ا یا تونو او حکمو نو په حصه کی لیکلی دی او دی هم دی نتیجی ته رسیدلی دی چی افق د اعتبار وړ نه دی او ټول اسلامی ملکونه د فلسطین نه نیولی تر مراکشه پوری ټول یو مشترکه ورځ لری اخیری تو پیر یی ۹ سا عته دی نو که چیری په هر اسلا می هیواد کی سپوږمۍ ولیدل شوه نو د بل ملک مسلمانان مکلف دی چی روژه ونیسی او په خپل ملک کی دی سپوږمۍ لیدو ته انتظار نبا سی.

د میاشتی د لیدو دعاء .

پیغیمبرصلی الله علیه وسلم به کله چی نوی میاشت لیدله نو داسی دعاء به یی ویله .

اللهم اهله علینا بالامن والایمان والسلا مة والاسلام ، ربی وربک ا لله هلال رشد وخیر.

خدایه ! د سپوږمۍ ختل زمونږ د پاره د ارامي او ایمان، سلامتی او اسلام سبب وګرځی .

ای سپوږمۍ ! زما خدای او ستا خدای یوالله دی ، هیله مندیم چی دا سپوږمۍ د خیر او هدایت وی.

د روژی د میاشتی فضیلتونه:

د روژی مبارکه میاشت ډیر فضیلتونه لری چی یو د هغو فضیلتو نه دادی چی الله تعالی په خپل عظمت او لویی سره قران کریم، چی دا لویه معجزه د تل لپاره د ټولو وختو او نسلونو د هدایت او رهنما یی په خا طرپدی میاشتی کی یی نا زل کړی دی ، لکه څنګه چی قران عظیم الشان ددی میاشتی په عظمت کی فرمایی:

شهر رمضا ن الذی انزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی والفر قان .
دویم د اچی دا دخیر او برکت میاشت ده.
دریم دا چی دا د رحمت میاشت ده .
څلورم داچی د بخښنی میاشت ده او داسی نور فضیلتونه لری چی ژبه یی د ویلو او قلم یی د لیکلو څخه نا تو انه او عا جزه پا تی کیږی .

د روژی حکمو نه د رمضان په مبا رکه میاشت کی:

درمضان په میاشت کی د سپو ږمۍ په لیدو سره په هر انسان مسلمان با ندی که نروي او که ښځه، چی عا قل وی، بالغ، صحتمند وي او مقیم یوه میاشت روژه فرض ګر ځول شویده .

په کو چینیانو، لیونیانو، مریضانو، مسافرو، د ښځی دحیض او نفاس په وخت کی، هغه زاړه خلک که نر وي یا ښځه چی د روژی د نیولو توان نلری، او هغه ښځه چی حامله وي او یا شدی ور کوی روژه پری فرض نده .

هغه کوچینیا ن چی عمریی ۱۰ کا لو ته رسیږی او د لوږۍ او تندی توان لری ددی دپا ره چی د روژی د نیولواو دینی احساس سره عا دت پیدا کړی یوه یا څو ورځی روژه نیول د هغوی دپاره مستحب ده .

۱ـ پر لیونی روژه فرض نده ، که چیری د رمضان په میاشت کی په کلی تو ګه لیونی وي پر هغی قضایی نشته .خو که چیری د رمضان په میاشت کی یوڅو ورځی د لیونتوب په حالت کی وی او یو څو ورځی د هوښیاری په حالت کی، نو پدی صورت کی په هغه ورځو کی چی دی هو ښیار دی هغه ورځی دی روژی ونیسی او هغه د لیونتوب ورځی دی بیا قضا یی ونیسی .

۲ـ ښځه د حیض او نفاس مودی د ختمیدو نه وروسته خپلی قضایی روژی دی ونیسی .

۳ـ هغه زاړه کسان که نروی او که ښځه چی د روژی د نیولو توان نه لری نو روژه دی وخوری او په عوض دی فدیه ورکړي.

۴ – د ناروغ روژه: که د روژی نیولو چا ته ډیر تاوان در لود او ناروغه وو روژه دی نه نیسی .

کله چی یی نا روغي ښه شوه او روژی نیول ور ته زیان نه رساوه ، خوړلی روژی دی ونیسی.

که ناروغ د ښه کیدو امیدونه لری او روژه نیول یی ناروغي زیاتوی باید د هری ورځی روژی فد یه ورکړی او روژه ونه نیسي او که د ښه کیدو امید یی موجود وو نو بیا دی خپلی قضا یی روژی ونیسی .

۵ ـ که چیری د روژی نیول یوی بارداری (حا مله) او یا یوی شدی ورکونکی ښځی ته ضرر رسا وه نوپدی دوا ړه حا لا تو کی دی روژه پریږدی یعنی ودی خوری نو کله چی شرایط ورته پیدا شول بیا دی د خوړل شوو روژو قضایی ونیسی.

۶ـ د مسافر د پاره د روژی خوړل جواز لری ، اما که چیری په سفر کی ورته کوم مشکل نه وو نو په سفر کی روژه نیول بهتره ده او که چیری ورته په سفر کی کوم مشکل وو نو روژه دی وخوری بیا دی د وخت په پیدا کولو سره قضا یی ونیسی .

۷ ـ د روژی نیت تړل ضروری دی ، اما د نیت هدف د زړه دی نه د ژبی .

د روژی نیت په عربی دا سی ویل کیږی ، نویة بصوم غد من شهررمضان .

او په پښتوژبه کی داسی ویل کیږی، نیت می وکړ زړه د اخلاصه فرض عین قطعی روژه به نیسم سبا تر ما ښا مه بی وا قع د الهی .

فدیه:

د فدیه اندازه د صدقه فطر په اندازی سره برا بره ده پدی معنی چی د هری ورځی روژی په مقا بل کی یو نفرمسکین ته دوه وقته په ماړه نس ډوډۍ ورکړی . یا په بل عبارت خورد کم یو چارک غنم یا اوړه چی تقریبآ ۱،۶۶۶ کیلو ګرا مه کیږی یا یی قیمت د ورځی د نرخ سره سم ور کړی.

د روژه ما تی دعاء :

د روژه ماتی نه مخکی با ید دا دعا وویل شی:

اللهم لک صمت وبک ا منت وعلیک تو کلت و علی رزقک افطرت .

یا دا دعا وویل شی :

بسم الله والحمد لله اللهم لک صمت وعلی رزقک افطرت و علیک تو کلت سبحا نک وبحمد ک تقبل منی انک انت السمیع العلیم.

ژباړونکۍ: امان الله صافی